आज देखि जितिया पर्व सुरु, राजविराको झलही पाेखरीमा नुहाउनका लागि पण्डालकाे ब्यबस्थापन

राजविराज । सन्तान तथा पतिको सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्दै थारूलगायतका मैथिल महिलाहरुले हरेक वर्ष मनाउने जितिया पर्व आजदेखि सुरु भएको छ ।

उक्त अवसरमा आसिया पार्टी प्यालेश (हनुमानगर राेड) राजबिराज वडा ११ स्थित झलही पाेखरीमा महिलाहरूलाई पाेखरीमा नुहाउनका लागि पाेखरी वरिपरी पण्डाल र गेटकाे ब्यबस्थापन गरेकाे छ ।

पार्टी प्यालेशका संचालक माेहम्मद अकबर हुसेनले जितिया पर्वकाे अवसरमा महिलाहरूकाे पर्वलाई ब्यबस्थित रूपमा सम्पन्न गर्नका लागि पाेखरीकाे सरसफाई, पाेखरी डिल, घाटकाे वरिपरी पण्डाल घेरबेर गरी पुजा गर्नसहज वातावरणकाे ब्यबस्थापन गरिएकाे बताए । साे पाेखरीकाे सरसफाई र पण्डालले घेरवेर गरेपछि अहिले नुहाउन नुहाएर पुजा गर्न महिलाहरूकाे घुईचाे लागेकाे स्थानिय संताेष यादबले बताए ।

महिलाहरूलाई जितिया पर्वकाे आश्विन कृष्णपक्षको सप्तमीदेखि नवमीसम्म मनाईने यस पर्वमा विशेष गरी विवाहित महिलाहरुले निराहार व्रत बसी परिवार र सन्तानको सुखशान्तिका लागि कामना गर्छन । जितियामा सुर्यलाई ‘जितमहान भगवान’ का रुपमा पुजा गरीन्छ । तराईमा बसोबास गर्ने विशेष गरी थारु महिलाहरुले संस्कृतिक पर्वका रुपमा जितिया मनाउँछन् । यस अवसरमा विवाह गरी गएका चेलीलाई अनिवार्य रूपमा माइत बोलाउने गरिन्छ ।

यस व्रतको प्रभावले आफना सन्तान हरेक क्षेत्रमा सफल हुने तथा दिर्घायु हुने विश्वास गरीन्छ । पहिलो दिन ‘नहा, खा’ (नुहाएर खानु) विधि अनुसार पर्वको सुरुवात भएको छ। यस दिन महिलाहरुले घिरौलाको पातमा भगवान् जितमाहन र दिंवगत पितृलाई प्रसाद (पिना, सख्खर र तोरीको तेल) चढाइ पुजा गर्ने र कोदोको रोटी, नुनीको साग र माछा खाने चलन छ । जसलाई ‘माछ मरुवा’ भनिन्छ ।

शुक्रवार बिहान काग कराउनुभन्दा पहिल्यै व्रतालुले ‘ओठगन’ (खानेकुरा ओठमा लगाउनु) सम्पन्न गर्नु पर्ने मान्यता छ । प्रायःजसो महिलाले ओठ गनमा दहीच्युरा खाने गरेको पाइन्छ ।

त्यसपश्चात महिलाहरुले कठोर व्रत वस्छन् । २४ घण्टासम्म पानी पनी नखाई उपवास वस्ने यस व्रतमा थुक पनि निल्न नहुने मान्यता छ । उपवास बसेका दिन महिलाहरुले डकार गरे, खकार निले वा जिव्रो टोके व्रत असफल भएको मानिन्छ। उपवासको समयमा ‘जितमहान भगवान’ को कथा सुन्ने र नाचगान गर्ने गरिन्छ ।

पर्वको तेश्रो दिन अर्थात शनिवार बिहान ११ बजे व्रतालुले जलासयमा गएर स्नान गरी घिरौँलाको पातमा तेल लगाई त्यसमाथि अघ्र्य दिने र सोहि तेल आफना सन्तानका कपालमा लगाइदिने चलन छ । यसपछि सबैलाई दही, चिउरा र फलफूल खान दिएर व्रतालुले पनि व्रत समापन गर्ने चलन रहेको मैथली अभियानी अभियानी करूणा झाले बताईन ।