संविधानमा सबै समुदायको स्वामित्वका लागि संशोधन आवश्यकः अध्यक्ष यादव

राजविराज । जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) का अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले संविधान सबै समुदायले स्वामित्व लिनसक्ने बनाउनका लागि आवश्यक संशोधन गर्नुपर्ने बताएका छन् ।

बुधवार राजविराजमा आयोजित जसपा नेपाल, सप्तरीको एकता प्रथम जिल्ला अधिवेशनको उद्घाटन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै अध्यक्ष यादवले संघीय संरचना, शासकीय स्वरूप, निर्वाचन प्रणाली, जनसंख्याका आधारमा समानुपातिक प्रतिनिधित्व, राष्ट्रिय पहिचानको मान्यता तथा न्यायपालिकाको संरचनामा परिवर्तन आवश्यक रहेको बताए।

“संघीयता विरोधी शक्तिहरूले बनाएको संविधान त्रुटिपूर्ण छ,” यादवले भने, “कांग्रेस र कम्युनिस्ट मिलेर बनाएको यो संविधान संशोधन नगरे जनताले नयाँ संविधान बनाउने अवस्था आउन सक्छ।”

प्रदेशको नामाकरण र सीमांकन अव्यवहारिक र अवैज्ञानिक रहेको उल्लेख गर्दै उनले उच्चस्तरीय राज्य पुनःसंरचना आयोगको प्रतिवेदनअनुसार १० वटा प्रदेशको व्यवस्था उपयुक्त हुने धारणा राखे।

“५–७ जना मन्त्री बनेर झन्डावाला गाडी चढेर मात्रै प्रदेश सरकार बन्न सक्दैन,” उनले भने, “प्रदेशहरूलाई स्वायत्त र अधिकारसम्पन्न बनाउनुपर्छ।”

पूर्व उपप्रधानमन्त्रीसमेत रहेका यादवले राज्यका निकायहरूमा जनसंख्याको आधारमा सबै वर्ग र समुदायको समानुपातिक प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा जोड दिए।

उनले हालको निर्वाचन प्रणाली अत्यन्त महँगो र विकृतिपूर्ण भएको भन्दै पूर्ण समानुपातिक प्रणालीको वकालत गरे। “सांसद खरिद–बिक्री हुने अवस्था आएको छ। यो दोष नेताको मात्रै होइन, प्रणालीकै असफलता हो,” यादवले भने।

त्यसैले उनले प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी प्रमुखको व्यवस्था आवश्यक रहेको बताए।

चुरे क्षेत्रको संरक्षण गर्न नसक्दा तराई–मधेशमा पानी सुक्दै गएकाे र खेतबारी बंजर बन्दै गएकाे उल्लेख गर्दै यादवले भने, “जबसम्म चुरे क्षेत्रका वन–जंगलको संरक्षण हुँदैन, तबसम्म तराई–मधेशको दीगो विकास सम्भव छैन।”

अध्यक्ष यादवले पछिल्ला ३५ वर्षमा मुलुकले लोकतन्त्र त पाए पनि राज्यले विकासको गति लिन नसकेको टिप्पणी गरे। “शिक्षा प्रणाली ध्वस्त छ, सार्वजनिक विद्यालय र विश्वविद्यालयको अवस्था नाजुक छ,” उनले भने।

उनले थपे, “उद्योग–कलकारखाना बन्द छन्। पछिल्ला दशकमा कमिसन, भ्रष्टाचार र कार्यकर्ता पोस्ने कामबाहेक केही भएको छैन।”

देशमा बढ्दो असमानता, विभेद, सामाजिक न्यायको अभाव र समानताको सवालमा वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिको निर्माण आवश्यक रहेको उनले बताए।

कार्यक्रम जिल्ला अध्यक्ष केदार यादवको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको थियो। उद्घाटन सत्रमा जसपा नेपालका उपाध्यक्ष मृगेन्द्र कुमार सिंह यादव, केन्द्रीय सचिव शैलेन्द्र प्रसाद साह, प्रवक्ता मनिष कुमार सुमन, मधेश प्रदेश अध्यक्ष बालकिशोर यादव, प्रदेशसभा सदस्य अनिरुद्ध प्रसाद सिंह यादव, किरण साह लगायत विभिन्न पालिकाका अध्यक्ष तथा नगरप्रमुखहरूको उपस्थिति रहेको थियो।